Balıkesir'in Ayvalık ilçesine bağlı Cunda Adası, Ege'nin kendine özgü ruhunu en sadık biçimde koruyan, tarih ve lezzet kokan şirin bir kaçış noktası olarak öne çıkar. Adı dilden dile 'Cunda' olarak dolaşsa da resmi haritalardaki karşılığı Alibey Adası'dır. Bu ismin arkasında derin ve gurur verici bir tarih yatar: Kurtuluş Savaşı yıllarında işgalci Yunan ordusuna karşı Anadolu topraklarındaki ilk asker kurşununun tam da burada sıkıldığı, direnişin fitilinin bu adada ateşlendiği bilinmektedir. O tarihi tetiği çeken kahraman komutanın adı Alibey olduğundan, ada onun hatırasını yaşatmak adına bu isimle anılmaya başlanmıştır.
Tarihin Derinliklerinden Gelen Bir Ağırlık
Cunda, yüzölçümü itibarıyla küçük bir tatil beldesi izlenimi verse de tarihi boyunca her daim stratejik ve kültürel bir ağırlık taşımıştır. 18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'ndan özerklik kazanmayı başaran ada, dönemin ticari ve diplomatik önemi sayesinde bu denli küçük bir coğrafyada birden fazla konsolosluğa ev sahipliği yapmıştır. Adanın taşlarına işlenmiş bu diplomatik geçmişi, bugün dar sokaklarında dolaşılırken hâlâ hissedilir gibidir.
Cunda'nın bugünkü kültürel mozaiğini ve o eşsiz mutfağını şekillendiren belki de en temel etken, Mübadele dönemidir. Türkiye ile Yunanistan arasındaki nüfus mübadelesiyle adaya Girit ve Midilli'den gelip yerleşen Türkler; kendi kültürlerini, mimari beğenilerini ve özgün tariflerini buraya taşımışlardır. Mübadele tarihine ve geçmişin izlerine ilgi duyanlar, Cunda'nın arnavutkaldırımlı taş sokaklarında yürürken tebessümle karışık nostaljik bir hisse kapılmaktan kendilerini alamazlar.
Türkiye'nin İlk Boğaz Köprüsü
Cunda'yı diğer Ege adalarından ayıran en keyifli ve pratik özelliği, Ayvalık'a yalnızca mecazi anlamda değil, gerçek anlamda bağlı olmasıdır. Ayvalık merkezden Cunda tabelalarını izleyen her yolcu, eninde sonunda karşısında hem şirin hem tarihi bir öneme sahip o ünlü köprüyü bulur. Lale Adası üzerinden Cunda'yı anakaraya bağlayan ve 1964 yılında inşa edilen bu yapı, Türkiye'nin ilk boğaz köprüsü unvanını taşımanın haklı gururunu yaşamaktadır. Araçla yalnızca birkaç dakika içinde geçilebilen bu köprüden geçiş için herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Kimler İçin İdeal?
Cunda; tatilini koşturmacadan uzak, sakin bir tempoda geçirmek isteyenler, tarihi dokunun içinde kaybolmayı sevenler ve Ege mutfağının peşine düşen gurmeler için adeta biçilmiş kaftan bir destinasyondur. Adanın o yavaş akan ritmine teslim olanlar, buradan ayrılırken yüreklerinde güzel izler ve zihinlerinde sönmez anılarla yola koyulurlar.
Daha fazla hareketlilik arayanlar için de bir seçenek mevcuttur: Cunda gezisini Ayvalık merkez ile birleştirerek rota genişletilebilir. Ayvalık ile Cunda arasındaki mesafe normal koşullarda yaklaşık 25 dakikadır. Ancak özellikle yaz sezonunun doruk noktasında, Temmuz ve Ağustos aylarında, bu kısa güzergahta yoğun bir trafik yaşanabildiği göz ardı edilmemelidir. Gezi planlarını ve akşam yemeği rezervasyonlarını bu yoğunluğu hesaba katarak oluşturmak, zaman kaybının önüne geçecektir.