Cunda'nın taş döşeli sokaklarından ve hareketli rıhtımından sıyrılıp adanın bakir köşelerine doğru ilerlediğimizde, doğanın kalbine gizlenmiş, sessiz ve bir o kadar da gizemli yapılarla karşılaşılır. Tarih ve doğa severlerin gözünde birer hazine niteliğinde olan bu manastırlar, Ege rüzgarlarının yüzlerce yıl boyunca taşıdığı efsaneleri bugüne ulaştırmaktadır. Ada, her bir taşında farklı bir medeniyetin izini barındırır; bu manastırlar da o katmanlı tarihin en sessiz ve en güçlü tanıklarıdır.
Ayışığı Manastırı (Agios Dimitrios Ta Selina)
Cunda'nın kuzey ucuna, Pateriça Burnu'na uzanan toprak yollar boyunca ilerleyenler, Edremit Körfezi'ne nazır eşsiz bir konumda duran Ayışığı Manastırı ile yüz yüze gelir. Geçmişi 18. yüzyıla dayanan bu yapı, adını zeytin ağaçlarının arasından süzülen ay ışığından almaktadır. Uzun yıllar boyunca doğanın yıpratıcı etkisine teslim olan manastır, titizlikle yürütülen bir restorasyonun ardından 2013'ten bu yana müze olarak kapılarını açmaktadır.
Çevresindeki zeytinliklerle bütünleşen bu yapıya adanın toprak yollarından yürüyerek ya da araçla ulaşmak mümkündür; tekne turları aracılığıyla deniz yoluyla da varılabilir. Ayışığı Manastırı'na giriş ücretsizdir ve her mevsim ziyaretçilerini karşılamaktadır. Sessizliği ve tarihi dokusuyla bu manastır, Cunda'nın en büyüleyici keşif noktalarından biri olma özelliğini korumaktadır.
Kızlar Manastırı ve Güvercin Adası
Pateriça Koyu'nun sularında, kıyıdan bakıldığında küçücük bir leke gibi görünen Güvercin Adası, aslında köklü bir tarihin sessiz saklayıcısıdır. Bu ıssız adacığın üzerinde yer alan Kızlar Manastırı'na yalnızca tekne turları ya da kiralık küçük sandallarla ulaşılabilir. Anakarayla hiçbir kara bağlantısı bulunmayan bu yapı, inzivaya çekilmiş haliyle Cunda'nın gizemli geçmişini denizin ortasında yaşatmaya devam etmektedir. Adacığa ulaşmanın zorluğu, onu keşfetmenin heyecanını bir kat daha artırmaktadır.
Panagia Manastırı
Cunda'nın en bilinen manastırlarından biri olan Panagia, mimari ihtişamıyla ilk bakışta derin bir iz bırakır. Yılların ve doğanın acımasız etkisiyle büyük ölçüde harap olan yapı, yıkık taş duvarları ve dev kemerleriyle yine de güçlü bir atmosfer yayar. Manastıra uzanan patika boyunca yapılan yürüyüş, Ege Denizi'nin ve adanın panoramik manzarasıyla adeta bir görsel şölene dönüşür. Panagia, salt tarihi bir kalıntı olmanın ötesinde; her taşında bir hikaye, her köşesinde bir çağın sessiz yankısını barındıran eşsiz bir açık hava müzesidir.
Cunda'nın manastırları, adayı sadece bir tatil noktası olmaktan çıkarıp gerçek bir kültürel yolculuğa dönüştürür. Ayışığı'nın huzur dolu zeytinlikleri, Kızlar Manastırı'nın deniz ortasındaki gizemli duruşu ve Panagia'nın etkileyici harabesi; adanın ruhunu en derin şekilde hissettiren üç güçlü durak olarak öne çıkmaktadır.